U begrijpt het wel, met deze post probeer ik terug wat leven te brengen in deze ietwat schijnbaar ten dode opgeschreven aangelegenheid. Als dat desondanks toch maar povertjes uitdraait, moet u vooral niet komen zeuren en heeft deze post nooit bestaan.

Pieter De Crem! Die hebben we, dat staat vast, en zoals de kaarten er nu voor liggen, raken we daar voor een hele tijd niet meer van af. Het leuke aan zijn promotie van fractieleider tot minister van defensie is dat niemand nou nog weet wat ie gaat zeggen. Tot voor kort was het erg duidelijk: Pieter eiste elke week het ontslag van André Flahaut, wat nu zijn opvolger blijkt te zijn. Meestal deed hij dat in tandem met Tony Van Parys, die hetzelfde van de minister van justitie vroeg. Echter Pieter heeft het gehaald, Tony is gesneuveld. Het gevolg daarvan is dus dat de tweede helemaal verdwenen is nu justitie in handen is van zijn partijgenoot Jo Vandeurzen, maar de eerste zich in een roes van overwinning kan hullen. Fijn, zou je denken. Helaas heeft Pieter al meteen wat veel hooi op zijn vork willen nemen, en daarom wat ongelukkige citaatjes gedaan. De eerste was – ik parafraseer – dat hij het leger terug haar ware taak wil teruggeven en van hulpverlening overgaan op meer risicovollere missies. Lekker ambitieus, zou je denken. Niet als we het hier over het leger hebben, helaas. Ik heb nooit begrepen waarom de CD&V, een brede volkspartij, u weet wel, een man die enkel in defensie geïnteresseerd is omdat ie geilt op machtspelletjes met geweren, tanks, F16′s en, niet te vergeten, vele slachtoffers, aanstelt als defensiekenner, laat staan dat ze hem minister maken. Jammer voor ons dat we nu nog meer naar zijn stompzinnige praat moeten luisteren, om even kort te gaan, maar nog droeviger uiteraard voor de soldaten die die man op ‘risicovollere’ zal sturen.

Daarnaast lanceerde hij ook meteen een voorstel. Bewonderenswaardig, zou je denken; eindelijk krijgt de interim-regering de inhoud waar we allemaal al de hele tijd op zitten te wachten. Helaas bleek zijn ideetje van vrijwillige legerdienst al door Flahaut min of meer te zijn geïnstalleerd, en leek ie het alleen maar in de gauwte te hebben gestolen. Un con, ben je dan. Zeker in de ogen van die voorganger, die je jaren het vuur aan de schenen hebt proberen te leggen, wat hij ook deed, en net zwaar geëmotioneerd afscheid heeft moeten nemen van het departement dat hij 12 jaar met veel liefde en toewijding (dat moet nu eenmaal gezegd) heeft mogen leiden.

De Crem is hiermee licht tekenend voor zijn hele fractie. De CD&V kan het vrijdag niet opbrengen om te applaudisseren voor Verhofstadt, en de N-VA’ers staan zondag allemaal te springen om zich te mogen onthouden bij de vertrouwensstemming van de nieuwe regering. Wat die Vlaams-nationalistische partij doet, kan ons natuurlijk alleen maar met warmte vervullen. Hun parlementsleden hadden er geld voor over om verhofstadt III niet te hoeven goedkeuren, geld (alles tezamen 2000 euro) dat naar Music For Life gaat, en ze maken zich daardoor ook zelf op om haast geruisloos de toegang tot de volgende regering, die 23 maart van start gaat, te worden ontzegd. Bart De Wever deelt daarmee wel erg veel kerstgeschenkjes uit. Bij de CD&V liggen de zaken natuurlijk lichtjes anders. Ze zijn de premier namelijk bijzonder veel dank verontschuldigd, het was ten slotte hij die het land, als is het maar voor de schijn, uit de politieke impasse haalde en tijd kon kopen voor Leterme om op een nette manier aan een oplossing te kunnen werken. Niet applaudisseren getuigt van een gebrek aan respect waar menig hangjongere een puntje aan kan zuigen. Of hoe de CD&V in hun blinde drift om weer aan de macht te komen, veranderde in een lege doos zonder normen, waarden of andere inhoud waar enkel de sticker goed bestuur opzichtig aanplakt. Zou Frank Swaelen zich al kunnen omdraaien in zijn graf?

Dit is ook meteen het enige resultaat van een half jaar onderhandelen onder leiding van Yves Leterme. Dat hij als leider van de onderhandelingen ook niet, logischerwijs zou je denken, leider van de regering is geworden, zegt zowat alles over die regering. Het is een zodanig lege doos dat zelfs het gigantische ego van de man van achthonderdduizend (remember Jean-Luc Dehaene) past voor de post van premier. Dat Didier Reynders haast stond te springen om die drie maanden de grootste te mogen zijn, siert hem dan ook in zijn eenvoud. Waarom hij dat niet mocht, lijkt dan ook op het eerste gezicht op een schakel in het politieke spelletje tussen MR en CDh en PS. Ook al stond hij niet te popelen om nog eens terug te keren naar de nationale politiek: Guy Verhofstadt leidt dus dit kabinet. Niet omdat ie zo inzit met Leterme, niet omdat ie zo inzit met zijn partij en zelfs niet omdat ie zo inzit met het land, maar simpelweg omdat deze careermove in 2009, bij de Europese verkiezingen waar hij hoge toppen hoopt te zullen scheren, nog met succes kan worden uitgespeeld. Moeilijk hoeft daar niet over te worden gedaan: het is hem van harte gegund.

Naast dit mooie moment de gloire van Verhofstadt, heeft deze regering nog twee andere einddoelen. Na 193 dagen van relatieve onrust bij de publieke opinie, viel er dringend wat zekerheid en dat soort dingetjes te brengen. Dat is bij deze gebeurd. Niemand kan nog morren of zeuren, want er is een regering die min of meer in staat is de problemen van de mensen en – wie weet – u en ik aan te pakken. Dat is alleszins de definitie van een regering. Op de oppositie na hoopt iedereen dat de uitvoerende macht de echte problemen aanpakt. Bij een interim-regering liggen de zaken echter compleet anders. Aangezien dit de eerste is in de geschiedenis van ons land, is er niet echt een heldere omschrijving voor handen. De praktijk leert ons echter dat deze interim-regering min of meer enkel dient om de onderhandelingstijd nodig voor een echte regering een mooier aanzicht te geven. Wie namelijk denkt dat de ploeg die morgen van start gaat, dat doet met een heus programma, is er aan voor de moeite. De formatie die tot 23 maart aan zet is, heeft namelijk enkel en alleen over postjes gediscussieerd. Eerst moest er beslist worden wie erin mocht, en wie niet. Dat steekspelletje valt aardig samen te vatten: de Vlaamse liberalen wilde de Vlaamse socialisten er niet in (gelukt), en de Waalse liberalen wilden of de Waalse socialisten of de Waalse christendemocraten er niet in (mislukt) De manier waarop PS en CDH erin zijn geslaagd zich allebei binnen te krijgen, dwingt respect af. Het enige nadeel aan deze methode is dat Didier Reynders er wel eens zijn dagtaak van zou kunnen maken een zoete wraak te bedenken, wat de regeringsonderhandelingen voor 23 maart alleen maar kunnen bemoeilijken. De komst van de PS maakt het dan ook onmogelijk de deelakkoorden die orange-bleu al had afgesloten, te cut and pasten naar het regeerakkoord waarmee Leterme zou moeten beginnen. Ook al lijkt vooral open-vld dat nog niet door te hebben.

Maar goed. Wat staat er ons tot 23 maart te wachten? Yves Leterme heeft, ten koste van een mogelijke verkiezingsoverwinning van zijn aartsrivaal in 2009, op een erg mooie manier tijd gekocht om verder te onderhandelen aan ‘zijn’ kabinet en staatshervorming. Terwijl Guy Verhofstatd nog even door mag gaan en de winkel openhoudt, hoopt de man van achthonderdduizend voorkeurstemmen in alle stilte te kunnen werken aan een oplossing voor al zijn problemen. Concreet is er echter niets veranderd. Wie de slaagkansen wil inschatten voor deze opdracht, moet morgen niet kijken naar de blinkende nieuwe ministers, maar moet de kranten van enkele weken geleden er terug bij nemen. Er is geen enkele reden waarom het nu, met de PS erbij, veel makkelijker zou gaan. Au contraire. Elio Di Rupo mag zich de laatste dagen dan wel erg stil en bedeesd houden, hij blijft een meesterstrateeg die steeds het laatste uit de kan weet te halen. Waarvoor Leterme wel kan worden gefeliciteerd, is de situatie die hij nu heeft gecreëerd waarin hij best makkelijk af kan raken van zijn kartelpartner N-VA. De separatisten doen officieel al niet mee aan deze regering, omdat er geen staatshervorming mee gepaard gaat en dat nou eenmaal het enige is wat zij kunnen bedenken als het om de problemen van de mensen gaat, en zijn zo dus eigenlijk ook relatief makkelijk uit de nieuwe regering te houden. Voor het dagdagelijkse werk zijn ze numeriek al niet meer nodig, want de PS levert met verve een gewone meerderheid en de tweederdemeerderheid kan nog steeds gevonden worden bij de sp.a. Ze hoeven daarvoor zelfs geen ministersposten te krijgen want het staat nou eenmaal erg goed op hun palmares om mee te hebben gewerkt aan die fundamentele staatshervorming waar, volgens peilingen en de wetstraat, zowat elke Vlaming ‘s nachts van droomt.

Valt hier nu wat goeds of slechts uit te besluiten? Helemaal niet. Het spelletje van de afgelopen maanden trekt zich na de eindejaarsdagen weer op gang, maar dan in een licht gewijzigde vorm.

Daarentegen meer respect heb ik dit weekend gekregen voor Jo Vandeurzen. Hij vertelt dit weekend openlijk in De Morgen over hoe vermoeid en moegestreden hij er aan toe is na 189 dagen onderhandelen en compromissen zoeken. Hij nadert de emotionele verdwazing zelfs, meent ie te weten. Ook de foto’s liegen er niet om. Jo lijkt zich wel de hele tijd recht te moeten houden aan zowat alles wat er in de omgeving maar te vinden valt. Ook al sta ik dan zowat altijd recht tegenover die man, in dat interview spreekt hij toch wijze woorden. Heeft het nog wel veel zin om na zes maanden aan hetzelfde tempo verder te blijven werken? Slechte politiek, denkt hij dat dit tempo oplevert, en dat is geen goed bestuur. Ook al lijkt een crisis als deze nachtelijke vergaderingen en middelmatige maaltijden voor de heren en dames politici te moeten opleveren, misschien zit de enige oplossing wel in een uitgebreide kerstvakantie voor de hele Wetstraat. Na zes maanden kan sowieso niemand meer scherp zien, worden kleine akkefietjes opgeblazen tot onoverkomelijke problemen en is iedereen de hoofden van de andere onderhandelaars toch kotsbeu.

De vorige alinea lijkt wel helemaal op te bouwen tot een concrete oproep tot een mooie kerstvakantie voor alle nationale politici, maar dat vind ik dan weer te klef en ook wel te lullig als je weet dat er nog nooit iemand op welke manier dan ook gehoor heeft gegeven aan een oproep van mij. Trek er daarom maar gewoon allemaal uw plan mee.

Genoeg over mezelf nu, wie problemen heeft met zichzelf schrijft een psycholoog aan en niet de premier van het land waarin hij verblijft. Ik wil u ook zeker niet verontrusten over de staat van uw burgers als de staat van uw land nu net zoveel aandacht opeist. Inderdaad, we zouden het een maand geleden niet hebben gezegd maar u staat weer helemaal in het middelpunt van de belangstelling. Toen vertoefde u in de wetstraat 16 om na acht jaar eindelijk eens wat te kunnen kletsen met uw woordvoerder en misschien al stilletjes wat aan uw memoires te werken, maar nu zit u er met zowaar een heuse koninklijke opdracht. De koning maakte vandaag uw opdracht min of meer formeel door u aan te stellen tot informateur van een interim-regering, zo weten we weer even allemaal waar het op staat. Vreemd is dat. Tot voor kort dacht iedereen dat het als het op adviezen voor de koning aankwam Yves Leterme het al lang van u had overgenomen, maar dat bleek onjuist te zijn. Zijn partij was, naar eigen zeggen, niets gevraagd toen Albert II u ergens vorige week aanstelde tot niets maar u daarmee wel herlanceerde in de nationale politiek, laat staan dat het nu de woorden van Leterme zouden zijn geweest uit de mond van de koning die vertelde dat u een interim-regering mocht opmaken. Moest u glimlachen toen u de gedoodverfde premier hoorde zeggen dat hij wachtte op een initiatief van uw kant? Normaal schenk ik geen enkele waarde aan wat die man zegt, want of het is beredeneerd en daardoor afgestemd op zijn ietwat polderachtige kiezer waardoor het mij toch niet aanstaat, of het slaat werkelijk nergens op, zoals zijn vergelijking tussen de RTBF en radio mille collines, maar nu leek ie het echt te menen. Na 180 dagen van formateur en gedoodverfd premier spelen, weet hij echt niet wat er nu moet gebeuren. Ook al komt hij toch ergens als winnaar uit de bus, al wordt ie verkozen tot sympathiekste West-Vlaming van het jaar, het deed , me toch plezier om hem dat te horen zeggen. Iemand op het paleis (tot nader orde ga ik er vanuit dat de koning toch nog steeds geadviseerd wordt door iemand en niet op geheel eigen initiatief functietjes uitdeelt) moet dat ook hebben gedacht, want ik snap niet goed waarom u nu zo nodig terug moest komen. Was er dan letterlijk niet genoeg politieke talent aanwezig in de club van onderhandelaars om zichzelf uit de crisis te trekken waar ze zich nu hebben ingestort? En zelfs als dat niet het geval zou zijn, hadden ze toch Louis Michel kunnen nemen of desnoods Karel De Gucht.

Waarom moest u nou zo per se terugkomen van het paleis? U wilde het eerst niet echt doen, zo gaat het gerucht, maar toch hapte u toe. Toch koos u ervoor om na een publiekelijke vernedering van jewelste in de verkiezingscampagne nog even terug te komen om zaken op orde te zetten. Ereherstel gaat u toch nooit krijgen, zowat iedereen is op dit moment bezig uw persoon te ondermijnen en uw opdracht onmogelijk te maken, CD&V uiteraard op kop. In een sfeer waar zowat identiek hetzelfde over u wordt gezegd als tijdens de campagne, poogt u toch een oplossing te zoeken uit deze crisis. Een cynicus als ik, probeert in zo’n geval een reden te zoeken waarom iemand zoiets doet. Wat kan het u na 11 juni nog schelen wat er met dit land gebeurt? Iedereen dacht toch dat u, na een tijdje oprecht teleurgesteld of wat dan ook te zijn geweest, u wel zou wederkeren in de Europese politiek of iets dergelijks. Niet dus. U kwam gewoon helemaal terug en probeert nu, tijdens de eindejaarsdagen nog wel, het land dat u en uw paarse project verraadde terug bij elkaar te brengen.

Ik denk dat ik u en uw zin voor verantwoordelijkheid en wat niet nog meer erg hard ga missen, meneer Verhofstadt. Als je nog maar een blik werpt op de nieuwe politieke klasse die net 180 dagen samen heeft gezeten, merk je meteen dat er geen enkele zo intelligent en sterk is als u. Ik zeg dat niet enkel omdat ik u graag heb en u graag hoor praten, zeker niet omdat onze meningen zo naadloos aansluiten bij elkaar want dat doen ze zeker niet altijd, maar omdat ik denk dat we u nog hard zullen nodig hebben willen we dit land behouden. Maar zoals gezegd, u hebt zowat alles tegen wat er kan tegenzitten om aanwezig te kunnen blijven in het politieke landschap laat staan de 16, dus moet het land op zoek naar een min of meer volwaardige opvolger. Yves Leterme is dat al zeker niet, want schiet op zowat alle terreinen te kort. Maar ook verder is er niemand die het eigenbelang weet te overstijgen en dat van het land werkelijk eerst stelt. Dat is droef, erg droef. Trekt u zich er toch maar niet al te veel van aan, het gaat hier ten slotte over het land dat u heeft uitgespuugd. We zijn u niet waard.

Nooit gedacht dat een liberaal me tot dit soort pathos zou brengen, maar dat moet dan maar zo. Vergeet u ook vooral de kans dat ik u enkel zo goed zou quoteren uit een anti-Leterme reflex, daar is helemaal niets van aan.

Lieve groet,