Een Verenigd Koninkrijk Der Nederlanden, dat Vlaanderen en Nederland zou samenbrengen in één staat, zit er de komende jaren nog niet aan te komen. Zelfs als Leterme erin slaagt België te ontmantelen, ziet het er nog niet naar uit dat de nieuwe Vlaamse machthebbers staan te dringen om als eerste het idee te opperen collectief, met land en al, asiel aan te vragen aan Nederland, laat staan dat zij zouden staan springen om ons aan te nemen. Desalniettemin wordt er in deze twee gebieden dezelfde taal gesproken en hebben we daarnaast ook meer weg van onze noorderburen dan van pakweg de franstalige gemeenschap in ons land. Aangezien Vlaanderen desalniettemin waarschijnlijk nooit met die Nederlanders tot hetzelfde land zal behoren, lijkt het me toch wijselijk (!) hun land en hun structuren af en toe eens te vergelijken met de onze, we kunnen er misschien nog wat van leren.
Het eerste dat opvalt aan Nederland is het verschil met ons in politiek landschap. Niet dat Jan-Peter daar zonder ons medeweten een dictatuur heeft geïnstalleerd die merkwaardig genoeg bijzonder efficiënt en succesvol blijkt uit te vallen en waar we dus maar beter snel een voorbeeld aan nemen (op Vlaams of federaal niveau; Bart De Wever mag kiezen), maar er zijn wel enkele verschillen die – wat mij betreft uiteraard, moeilijk is het niet om een personage te bedenken waarbij dit onderwerp hem niets kan schelen – een heel klein beetje aandacht verdienen.
Aan normen en waarden wordt er ook in Nederland gedaan, Balkenende is er de uitvinder van. Leterme kwam er pas mee aanzetten toen hij de adviseurs en strategen van JP mocht lenen, dus in beide gemeenschappen is er een partij, oranje van kleur, die zich daarvoor opwerpt. De familie staat daarbij centraal, dat spreekt, en de christelijke waarden zijn mooi meegenomen, vandaar de C in ieders naam (CDA en CDampersandV) Daarnaast heb je in Nederland ook nog de Christenunie, een naar eigen zeggen christelijk-sociale partij die, de daad bij het woord voerend, staat voor allereerst een sociaal (links) beleid maar als het op ethische en andere maatschappelijke thema’s aankomt, meent zij in de bijbel een behoudsgezind en meer rechtsere aanpak te lezen, die men dan ook tot uitvoer probeert te brengen. Ook was deze partij, in tegenstelling tot de CDA van Balkenende, tegen de oorlog in Irak, een standpunt waarop ze echter hebben moeten inbinden, waarvan getuige de beslissing door het kabinet waar zij deel van uitmaakten om Irak toch mee binnen te vallen.
Die andere partij die op dit moment deelneemt aan het bestuur, is de PvdA, de partij van de arbeid. Ook al draagt ze dezelfde naam als een communistische partij (?) in Vlaanderen, toch valt ze zo goed als volledig samen met de lijn waar ook de sp.a zich op bevindt: centrum-links. Waar de Vlaamse versie bij de laatste verkiezingen naast een ‘historisch’ verlies ook een lichte existentiële crisis overhield aan de resultaten, bleef het bij de PvdA beperkt tot het niet inlossen van de verhoopte monsterscore en een coalitie waar Balkenende nog steeds de plak zwaait en Wouter Bos veroordeeld is tot eeuwige tweede van het kabinet.
Door sommigen was echter gehoopt op het eindelijk aan de beurt komen van een geheel uit linkse partijen bestaande coalitie. Naast de PvdA, die zonder enige twijfel dan de premier had mogen leveren, zouden nog twee andere partijen deel uitmaken van die club. Hier wordt duidelijk wat misschien wel het grootste verschil is tussen het Nederlandse en het Vlaamse politieke landschap: in Nederland heb je drie linkse partijen (D66, die de laatste jaren tegen wil en dank van politieke partij naar een beweging is aan het evolueren, en die eigenlijk de meeste overeenkomsten – ongetwijfeld ook tegen wil en dank – vertoont met het Vlaamse SPIRIT (?), reken ik nu zelfs niet mee) waar er in Vlaanderen maar twee zijn. Naast de PvdA heb je in Nederland ook nog GroenLinks, die – moet dat eigenlijk nog vermeld? – het best te vergelijken is met Groen!, en de SP, socialistische partij. Voor die laatste valt er eigenlijk geen Vlaams equivalent te bedenken. Een best verontrustende gedachte, want de naam dekt zogoed als de hele lading, wat dus zou betekenen dat er in Vlaanderen geen echt socialistische partij meer is. Deze partij staat onder strikte leiding van Jan Marijnissen, of dat willen sommigen met matig succes toch doen uitschijnen, en heeft daarmee ook meteen een totalitair trekje. Dat signatuur dragen ze ook mee dankzij hun verleden, de SP is oorspronkelijk een spin-off van de Maoïstische beweging, wat ze van zich af proberen te schudden en wat hen ook meteen lukt.. De SP is een partij die indien nodig gevraagd kan worden voor deelname aan het bestuur (zoals in geval van het linkse kabinet), maar hebben tot nu toe niet deelgenomen aan het bestuur. Er werd met deze partij onderhandeld bij de laatste regeringsvorming, maar dat draaide dus op niets uit, omdat de SP toch te links was om te passen in een compromis dat ook door CDA, PvdA en christenunie moest worden gedragen. Ook al hebben ze de associatie met Mao van zich af kunnen zetten, de lijn van deze partij is sociaal-economisch links op een lijn die de sp.a al jaren geleden heeft verlaten, en heeft qua maatschappijbeeld en misschien iets conservatievere visie dan die je ter linkerzijde zou verwachten. Deze beschrijving indachtig kan je je voorstellen dat deze partij niet samen met de PvdA de loftsocialisten (kiezers die niet links stemmen uit noodzaak maar uit sympathie met onbekenden die ze ook liefst onbekend wensen te houden) onder elkaar verdeelt, maar dat ze ook een ander publiek aanspreekt. Een publiek waar verschillende – sommige fraaie, andere…minder fraaie – typeringen aan kunnen worden toegekend, maar die zich waarschijnlijk nog het beste laten kennen, in Vlaanderen dan toch, als een deel van de achterban van het Vlaams(e) Belang. Het gaat nu niet om willekeurig uitschot dat op die partij stemt omdat ze niet in staat zijn tot logisch redeneren, zich een realistisch wereldbeeld eigen maken, verder te denken dan instincten hun opdringen of wat dan ook maar over het welbepaalde deel van die partij dat de democratische partijen in de hoek waar het mest van de maatschappij zich gewillig overgeeft aan de mestkevers heeft gedreven, simpelweg omdat een duidelijk links linkse partij samen met de sp verdwenen is. Zowat iedereen die in Nederland op de SP zou stemmen, is in Vlaanderen veroordeeld te stemmen op een extreem-rechtse partij die zich, als het haar even goed uitkomt, wel eens links wil voordoen. Een partij vergelijkbaar met de Nederlandse SP is dus eigenlijk broodnodig in Vlaanderen, wil je het VB min of meer tot normale proporties terugbrengen. CAP heeft daar een minieme poging toe ondernomen, maar aangezien zij zowat verzuipt in de communistische en dus negatieve connotaties is die partij sowieso al ten dode opgeschreven, en even leek het er naar uit te zien dat in de sp.a de nieuwe voorzitter wel eens een veel linksere wind zou kunnen laten gaan door die partij, maar die poging werd de kop ingedrukt door de centrum-linkse krachten binnen de sp.a en de kudde van leden die daar getrouw achteraan stemde. Helaas.
Uiteraard heb je in Nederland ook een politieke partij waar het extreem-rechts gespuis terecht kan. Ook al ‘partij’ niet echt de juiste omschrijving. De Partij Van de Vrijheid van Geert Wilders, die de VVD (die is in Vlaanderen, zeker nu ze voor een volmondig liberaal discours kiest, gelijk te stellen met open-vld) verliet omdat hij ze, zeker wat hun vreemdelingenstandpunt betreft, niet radicaal genoeg vond, is een politieke beweging, wat er op neerkomt dat enkel wilders wat te zeggen heeft en wie het niet eens is met die lijn maar beter opkrast. Hij is dan ook de gekkerd die kwam aanzetten met termen als een tsunami van islamisering en ideetjes als het verbieden van de koran. Deze partij haalde bij de verkiezingen van de tweede kamer in de herfst van 2006 iets minder dan 6 procent van de stemmen, en evenaart daarmee lang niet de uitslagen die het VB sinds zwarte zondag binnenrijft. Dat mag dan ook gerust als een indicatie gezien worden voor de theorie dat de SP een groot deel van de Nederlanders die in Vlaanderen op een extreem-rechtse partij zouden stemmen, voor zich weet te winnen. Het zou van een naïviteit waar niemand zich schuldig aan wenst te maken getuigen te denken dat er in Nederland simpelweg minder misnoegden (om het netjes uit te drukken) wonen, die nood hebben aan een anti-establishment, want dat status draagt de SP ook, maar dan op een milde zachtaardige manier.
Op ongeveer dezelfde manier en in hetzelfde tijdsgewricht heeft zowel Nederland en Vlaanderen er, ter afsluiting, nog een ‘degelijk’ rechtse partij bij gekregen. Zoals Jean-Marie Dedecker de vld te links vond geworden en dacht een succesvolle nieuwe rechtse (vooral economisch) partij te kunnen oprichten (lijst Dedecker), waar hij overigens in slaagde, vond Rita Verdonck het welletjes bij de VVD en maakte zoveel amok tot ze er werd uitgegooid door het compromisfiguur Mark Rutte. Zij richtte, het succes van Wilders indachtig, eveneens een politieke beweging op, Trots op Nederland, waarmee ze nog aan geen enkele verkiezing deelnam maar volgens opiniepeilingen zowel bij de VVD als bij de PVV veel stemmen zal kunnen wegkapen.
Zo hebben Vlaanderen en Nederland min of meer hetzelfde politieke landschap, op die ene linkse partij na, die, mocht ze ook in Vlaanderen bestaan, ons bestuur en politiek debat (dat tenslotte door de dreiging van het grote aantal kiezers dat voor het VB kiest al jaren verzuurd is) er veel rooskleurig zou doen uitzien. Daarnaast heeft Nederland – dat spreekt een beetje voor zich – op dit moment geen last van separatisten als het NV-A, en die wens ik ze ook bepaald niet toe.
zoek de zeven verschillen
Een Verenigd Koninkrijk Der Nederlanden, dat Vlaanderen en Nederland zou samenbrengen in één staat, zit er de komende jaren nog niet aan te komen. Zelfs als Leterme erin slaagt België te ontmantelen, ziet het er nog niet naar uit dat de nieuwe Vlaamse machthebbers staan te dringen om als eerste het idee te opperen collectief, met land en al, asiel aan te vragen aan Nederland, laat staan dat zij zouden staan springen om ons aan te nemen. Desalniettemin wordt er in deze twee gebieden dezelfde taal gesproken en hebben we daarnaast ook meer weg van onze noorderburen dan van pakweg de franstalige gemeenschap in ons land. Aangezien Vlaanderen desalniettemin waarschijnlijk nooit met die Nederlanders tot hetzelfde land zal behoren, lijkt het me toch wijselijk (!) hun land en hun structuren af en toe eens te vergelijken met de onze, we kunnen er misschien nog wat van leren.
Het eerste dat opvalt aan Nederland is het verschil met ons in politiek landschap. Niet dat Jan-Peter daar zonder ons medeweten een dictatuur heeft geïnstalleerd die merkwaardig genoeg bijzonder efficiënt en succesvol blijkt uit te vallen en waar we dus maar beter snel een voorbeeld aan nemen (op Vlaams of federaal niveau; Bart De Wever mag kiezen), maar er zijn wel enkele verschillen die – wat mij betreft uiteraard, moeilijk is het niet om een personage te bedenken waarbij dit onderwerp hem niets kan schelen – een heel klein beetje aandacht verdienen.
Aan normen en waarden wordt er ook in Nederland gedaan, Balkenende is er de uitvinder van. Leterme kwam er pas mee aanzetten toen hij de adviseurs en strategen van JP mocht lenen, dus in beide gemeenschappen is er een partij, oranje van kleur, die zich daarvoor opwerpt. De familie staat daarbij centraal, dat spreekt, en de christelijke waarden zijn mooi meegenomen, vandaar de C in ieders naam (CDA en CDampersandV) Daarnaast heb je in Nederland ook nog de Christenunie, een naar eigen zeggen christelijk-sociale partij die, de daad bij het woord voerend, staat voor allereerst een sociaal (links) beleid maar als het op ethische en andere maatschappelijke thema’s aankomt, meent zij in de bijbel een behoudsgezind en meer rechtsere aanpak te lezen, die men dan ook tot uitvoer probeert te brengen. Ook was deze partij, in tegenstelling tot de CDA van Balkenende, tegen de oorlog in Irak, een standpunt waarop ze echter hebben moeten inbinden, waarvan getuige de beslissing door het kabinet waar zij deel van uitmaakten om Irak toch mee binnen te vallen.
Die andere partij die op dit moment deelneemt aan het bestuur, is de PvdA, de partij van de arbeid. Ook al draagt ze dezelfde naam als een communistische partij (?) in Vlaanderen, toch valt ze zo goed als volledig samen met de lijn waar ook de sp.a zich op bevindt: centrum-links. Waar de Vlaamse versie bij de laatste verkiezingen naast een ‘historisch’ verlies ook een lichte existentiële crisis overhield aan de resultaten, bleef het bij de PvdA beperkt tot het niet inlossen van de verhoopte monsterscore en een coalitie waar Balkenende nog steeds de plak zwaait en Wouter Bos veroordeeld is tot eeuwige tweede van het kabinet.
Door sommigen was echter gehoopt op het eindelijk aan de beurt komen van een geheel uit linkse partijen bestaande coalitie. Naast de PvdA, die zonder enige twijfel dan de premier had mogen leveren, zouden nog twee andere partijen deel uitmaken van die club. Hier wordt duidelijk wat misschien wel het grootste verschil is tussen het Nederlandse en het Vlaamse politieke landschap: in Nederland heb je drie linkse partijen (D66, die de laatste jaren tegen wil en dank van politieke partij naar een beweging is aan het evolueren, en die eigenlijk de meeste overeenkomsten – ongetwijfeld ook tegen wil en dank – vertoont met het Vlaamse SPIRIT (?), reken ik nu zelfs niet mee) waar er in Vlaanderen maar twee zijn. Naast de PvdA heb je in Nederland ook nog GroenLinks, die – moet dat eigenlijk nog vermeld? – het best te vergelijken is met Groen!, en de SP, socialistische partij. Voor die laatste valt er eigenlijk geen Vlaams equivalent te bedenken. Een best verontrustende gedachte, want de naam dekt zogoed als de hele lading, wat dus zou betekenen dat er in Vlaanderen geen echt socialistische partij meer is. Deze partij staat onder strikte leiding van Jan Marijnissen, of dat willen sommigen met matig succes toch doen uitschijnen, en heeft daarmee ook meteen een totalitair trekje. Dat signatuur dragen ze ook mee dankzij hun verleden, de SP is oorspronkelijk een spin-off van de Maoïstische beweging, wat ze van zich af proberen te schudden en wat hen ook meteen lukt.. De SP is een partij die indien nodig gevraagd kan worden voor deelname aan het bestuur (zoals in geval van het linkse kabinet), maar hebben tot nu toe niet deelgenomen aan het bestuur. Er werd met deze partij onderhandeld bij de laatste regeringsvorming, maar dat draaide dus op niets uit, omdat de SP toch te links was om te passen in een compromis dat ook door CDA, PvdA en christenunie moest worden gedragen. Ook al hebben ze de associatie met Mao van zich af kunnen zetten, de lijn van deze partij is sociaal-economisch links op een lijn die de sp.a al jaren geleden heeft verlaten, en heeft qua maatschappijbeeld en misschien iets conservatievere visie dan die je ter linkerzijde zou verwachten. Deze beschrijving indachtig kan je je voorstellen dat deze partij niet samen met de PvdA de loftsocialisten (kiezers die niet links stemmen uit noodzaak maar uit sympathie met onbekenden die ze ook liefst onbekend wensen te houden) onder elkaar verdeelt, maar dat ze ook een ander publiek aanspreekt. Een publiek waar verschillende – sommige fraaie, andere…minder fraaie – typeringen aan kunnen worden toegekend, maar die zich waarschijnlijk nog het beste laten kennen, in Vlaanderen dan toch, als een deel van de achterban van het Vlaams(e) Belang. Het gaat nu niet om willekeurig uitschot dat op die partij stemt omdat ze niet in staat zijn tot logisch redeneren, zich een realistisch wereldbeeld eigen maken, verder te denken dan instincten hun opdringen of wat dan ook maar over het welbepaalde deel van die partij dat de democratische partijen in de hoek waar het mest van de maatschappij zich gewillig overgeeft aan de mestkevers heeft gedreven, simpelweg omdat een duidelijk links linkse partij samen met de sp verdwenen is. Zowat iedereen die in Nederland op de SP zou stemmen, is in Vlaanderen veroordeeld te stemmen op een extreem-rechtse partij die zich, als het haar even goed uitkomt, wel eens links wil voordoen. Een partij vergelijkbaar met de Nederlandse SP is dus eigenlijk broodnodig in Vlaanderen, wil je het VB min of meer tot normale proporties terugbrengen. CAP heeft daar een minieme poging toe ondernomen, maar aangezien zij zowat verzuipt in de communistische en dus negatieve connotaties is die partij sowieso al ten dode opgeschreven, en even leek het er naar uit te zien dat in de sp.a de nieuwe voorzitter wel eens een veel linksere wind zou kunnen laten gaan door die partij, maar die poging werd de kop ingedrukt door de centrum-linkse krachten binnen de sp.a en de kudde van leden die daar getrouw achteraan stemde. Helaas.
Uiteraard heb je in Nederland ook een politieke partij waar het extreem-rechts gespuis terecht kan. Ook al ‘partij’ niet echt de juiste omschrijving. De Partij Van de Vrijheid van Geert Wilders, die de VVD (die is in Vlaanderen, zeker nu ze voor een volmondig liberaal discours kiest, gelijk te stellen met open-vld) verliet omdat hij ze, zeker wat hun vreemdelingenstandpunt betreft, niet radicaal genoeg vond, is een politieke beweging, wat er op neerkomt dat enkel wilders wat te zeggen heeft en wie het niet eens is met die lijn maar beter opkrast. Hij is dan ook de gekkerd die kwam aanzetten met termen als een tsunami van islamisering en ideetjes als het verbieden van de koran. Deze partij haalde bij de verkiezingen van de tweede kamer in de herfst van 2006 iets minder dan 6 procent van de stemmen, en evenaart daarmee lang niet de uitslagen die het VB sinds zwarte zondag binnenrijft. Dat mag dan ook gerust als een indicatie gezien worden voor de theorie dat de SP een groot deel van de Nederlanders die in Vlaanderen op een extreem-rechtse partij zouden stemmen, voor zich weet te winnen. Het zou van een naïviteit waar niemand zich schuldig aan wenst te maken getuigen te denken dat er in Nederland simpelweg minder misnoegden (om het netjes uit te drukken) wonen, die nood hebben aan een anti-establishment, want dat status draagt de SP ook, maar dan op een milde zachtaardige manier.
Op ongeveer dezelfde manier en in hetzelfde tijdsgewricht heeft zowel Nederland en Vlaanderen er, ter afsluiting, nog een ‘degelijk’ rechtse partij bij gekregen. Zoals Jean-Marie Dedecker de vld te links vond geworden en dacht een succesvolle nieuwe rechtse (vooral economisch) partij te kunnen oprichten (lijst Dedecker), waar hij overigens in slaagde, vond Rita Verdonck het welletjes bij de VVD en maakte zoveel amok tot ze er werd uitgegooid door het compromisfiguur Mark Rutte. Zij richtte, het succes van Wilders indachtig, eveneens een politieke beweging op, Trots op Nederland, waarmee ze nog aan geen enkele verkiezing deelnam maar volgens opiniepeilingen zowel bij de VVD als bij de PVV veel stemmen zal kunnen wegkapen.
Zo hebben Vlaanderen en Nederland min of meer hetzelfde politieke landschap, op die ene linkse partij na, die, mocht ze ook in Vlaanderen bestaan, ons bestuur en politiek debat (dat tenslotte door de dreiging van het grote aantal kiezers dat voor het VB kiest al jaren verzuurd is) er veel rooskleurig zou doen uitzien. Daarnaast heeft Nederland – dat spreekt een beetje voor zich – op dit moment geen last van separatisten als het NV-A, en die wens ik ze ook bepaald niet toe.